23-05-2008
ΑΝΤ1
Ένα μικρό μόριο ενδεχομένως να παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του βιολογικού ρολογιού, υποστηρίζουν ερευνητές από το πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. Όπως έδειξαν τα αποτελέσματα της μελέτης τους σε ποντίκια, το μόριο cAMP συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην καλή λειτουργία του φυσιολογικού «ρυθμού» του βιολογικού ρολογιού.
Το βιολογικό ρολόι του ανθρώπινου οργανισμού είναι ένας μηχανισμός με μεγάλη ευαισθησία, καθώς έχει την ικανότητα να «προβλέπει» τις αλλαγές του περιβάλλοντος και να ρυθμίζει αναλόγως ένα πλήθος λειτουργιών του σώματος, από τον ύπνο έως και τον μεταβολισμό ή τη συμπεριφορά.
Ο ρυθμός με τον οποίο λειτουργεί το βιολογικό ρολόι ονομάζεται και κιρκαδικός ρυθμός και σχετίζεται με βιολογικές δραστηριότητες, όπως ο ύπνος, που πραγματοποιούνται σε 24ωρες περίπου περιόδους ή κύκλους. Όταν ο κιρκαδικός ρυθμός ξεκινά να λειτουργεί στην αρχή της ημέρας, ενεργοποιούνται συγκεκριμένα γονίδια, τα οποία στο τέλος της ημέρας τίθενται «εκτός λειτουργίας» εξαιτίας ορισμένων πρωτεϊνών. Η λειτουργία αυτών των πρωτεϊνών «εξουδετερώνεται» κατά τη διάρκεια της νύχτας και ξεκινά πάλι το πρωί. Οι διαταραχές στον κιρκαδικό ρυθμό έχουν συνδεθεί με την αϋπνία, την κατάθλιψη, τις καρδιαγγειακές νόσους καθώς και τον καρκίνο.
Κάνοντας εργαστηριακά πειράματα σε κύτταρα ποντικιών, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι το μόριο cAMP βοηθά στην ρύθμιση της παραγωγής αυτών των πρωτεϊνών, ρυθμίζοντας παράλληλα και το δικό του ρυθμό. Πιο συγκεκριμένα, οι επιστήμονες κατάφεραν να ρυθμίσουν εκ νέου το βιολογικό ρολόι των ποντικιών από τις 20 στις 24 ώρες, χρησιμοποιώντας συστατικά που είναι γνωστό ότι επιβραδύνουν τη δράση του μορίου cAMP.
«Η λειτουργία του μορίου cAMP μπορεί εύκολα να ρυθμιστεί με διαφορετικά φαρμακευτικά σκευάσματα και συστατικά. Έχουμε ήδη δημιουργήσει μια πατέντα, ωστόσο θα χρειαστούν 15 με 20 χρόνια έρευνας πριν την κυκλοφορία φαρμάκου για τους ανθρώπους», σχολιάζει ο επικεφαλής της μελέτης δρ. Michael Hastings.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι με αυτό τον τρόπο θα καταφέρουν να ρυθμίσουν εκ νέου το βιολογικό ρολόι συγκεκριμένων ομάδων ανθρώπων, όπως των εργαζομένων με βάρδιες, όσων ταξιδεύουν συχνά αλλά και των ατόμων που πάσχουν από διαταραχές του ύπνου.
«Για παράδειγμα, το αεροπορικό ταξίδι στην Καλιφόρνια διαρκεί οχτώ με εννιά ώρες. Το βιολογικό ρολόι, όμως, έχει τη δυνατότητα να ρυθμιστεί κατά μια ώρα για κάθε μέρα, που σημαίνει ότι χρειάζεται σχεδόν μια εβδομάδα για να μπορέσει ο ανθρώπινος οργανισμός να προσαρμοστεί. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι να ʽχαμηλώσουμε’Α τους ρυθμούς του βιολογικού ρολογιού για 24 με 36 ώρες ώστε ο άνθρωπος αυτός να ʽσυγχρονιστεί’Α με την ώρα της Καλιφόρνια», εξηγεί ο δρ. Michael Hastings.
Αν και τα πορίσματα της έρευνας χαρακτηρίζονται ως ενδιαφέροντα, ωστόσο υπάρχουν ορισμένοι επιστήμονες που επισημαίνουν ότι το βιολογικό ρολόι αποτελεί έναν πολύπλοκο μηχανισμό που χρήζει περαιτέρω έρευνας.
