01-06-2008
Τι σημαίνει στυτική δυσλειτουργία;
Ως στυτική δυσλειτουργία ορίζεται η επαναλαμβανόμενη αδυναμία έναρξης και διατήρησης της στύσης ώστε να επιτευχθεί μία ολοκληρωμένη σεξουαλική επαφή. Η έλλειψη της επιθυμίας και του οργασμού,καθώς και η αδυναμία εκσπερμάτισης,είναι συμπτώματα τα οποία μπορούν να συνοδεύουν την ανδρική στυτική δυσλειτουργία, δεν θεωρούνται όμως βασική έκφραση αυτής.
Αιτίες όπως ειδικές παθήσεις (σακχαρώδης διαβήτης,πλαστική σκλήρυνση του πέους),φαρμακευτικές θεραπείες (αντιυπερτασικά,αντικαταθλιπικά) η το άγχος, μπορούν να αποτελέσουν την βάση του προβλήματος. Εντούτοις σήμερα υπάρχουν λύσεις με τους επιστήμονες να δίνουν εξ ίσου σημασία στον οργανικό αλλά και στον ψυχολογικό παράγοντα.
Μελέτες στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και στην Μεγάλη Βρεττανία, δείχνουν ότι από οργανικού τύπου στητική δυσλειτουργία πάσχει το 5% των ανδρών με ηλικία μικρότερη από τα 40 έτη, το 10% των ανδρών με ηλικία τα 40-60 έτη, το 20% των ανδρών με ηλικία τα 60-70 έτη και τέλος το 50% των ανδρών με ηλικία μεγαλύτερη από τα 70 έτη.
Από την άλλη η ύπαρξη αμιγώς ψυχογενούς διαταραχής είναι περίπου η ίδια σε όλες τις ηλικίες, με κύριο αίτιο το «άγχος επιτυχίας» στις νεαρές ηλικίες και το «άγχος αποτυχίας» στις προχωρημένες ηλικίες.
Ποιά είναι τα αίτια της στυτικής δυσλειτουργίας;
Παράγοντες κινδύνου στην στυτική δυσλειτουργία σήμερα θεωρούνται:
η ηλικία,
ο σακχαρώδης διαβήτης,
η υπέρταση,
η υπερλιπιδαιμία
το κάπνισμα.
Επίσης η παχυσαρκία, η υπερβολική κατανάλωση άλκοολ, και η έλλειψη σωματικής άσκησης διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία του προβλήματος.
Αίτια στυτικής διαταραχής σήμερα θεωρούνται:
Ψυχολογικές διαταραχές όπως άγχος επιτυχίας η αποτυχίας, κατάθλιψη, φοβίες, προβλήματα στην σχέση, ιδιαιτερότητες στην ερωτική ισορροπία του ζεύγους,.
Αγγειακές παθήσεις όπως αποφράξεις αγγειων, υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, βλάβες του μηχανισμού σύγκλισης (σύνδρομο φλεβικής διαφυγής).
Νευρολογικές βλάβες όπως νευρίτιδες, παραπληγίες, τετραπληγίες, σκλήρυνση κατά πλάκας, μυελοδυσπλασία(δισχιδής ράχη),παθήσεις της σπονδυλικής στήλης, σακχαρώδης διαβήτης, άλκοολ, επεμβάσεις ελάσσονος πυέλου.
Ορμονικές διαταραχές όπως υπερπρολακτιναιμία και χαμηλή τεστοστερόνη.
Πλαστική σκλήρυνση του πέους.
Λήψη φαρμακευτικών σκευασμάτων όπως αντιυπερτασικά, καταθλιπτικά, υπνωτικά, αντιανδρογόνα κ.α.
Ποιες οι απαραίτητες διαγνωστικές εξετάσεις;
Η διαγνωστική προσέγγιση της στυτικής δυσλειτουργίας περιλαμβάνει:
Μελέτη της ψυχολογικής σκιαγράφησης του κάθε ασθενή με ψυχολογικό πρόβλημα
Οργανικό ιστορικό του ασθενούς
Μελέτη του σακχάρου και των ορμονικών δεικτών (FSH, LH, PROL, TESTO)
Εργαστηριακός έλεγχος για την χοληστερηναιμία και την υπερλιπιδαιμία
Νυχτερινή πληθυσμογραφία (NPT)
Δυναμική σκληρομετρία πραγματικού χρόνου με χορήγηση αγγειοδιασταλτικών ουσιών(REAL TIME MONITORING RIGISCAN)
DOPPLER των πεϊκών αρτηριών με χορήγηση αγγειοδιασταλτικών ουσιών
Σηραγγομετρία και σηραγγογραφία
Βιοψία των σηραγγωδών σωμάτων
Θεραπεύεται σήμερα η στυτικη δυσλειτουργία;
Η θεραπευτική αγωγή της στυτικής δυσλειτουργίας χωρίζεται σε συντηρητική και χειρουργική. Η συντηρητική θεραπευτική αγωγή περιλαμβάνει κυρίως δύο ομάδες φαρμάκων με διαφορετικό τρόπο χορήγησης:
Στην πρώτη ομάδα με χορήγηση από του στόματος ανήκουν οι αναστολείς της φωσφωδιεστεράσης τύπου 5 (σιλδεναφίλη. ταδαλαφίλη, βαρδεναφίλη) που σήμερα αποτελούν την θεραπεία πρώτης γραμμής. Η είσοδός τους στη θεραπευτική αγωγή της στυτικής δυσλειτουργίας έδωσε την δυνατότητα στον οικογενειακό ιατρό και στον φαρμακοποιό-επιστημονικό σύμβουλο να έχει έναν οπλισμό αντιμετώπισης του προβλήματος χωρίς να είναι απαραίτητη η εξειδίκευση. Για να δράσουν χρειάζονται επιθυμία. Ως παρενέργειες, αναλόγως της μορφής του φαρμάκου, αναφέρονται παροδική κυανοψία, πονοκέφαλος, εξάψεις, δυσπεψία και ζάλη. Απόλυτες αντενδείξεις στη χορήγηση του φαρμάκου είναι η υπερευαισθησία στα φάρμακα και η συγχορήγηση με αγγειοδιασταλτικά των στεφανιαίων αγγείων (νιτρώδη).
Στην δεύτερη ομάδα ανήκουν τρία φάρμακα τα οποία χορηγούνται με ενδοπεϊκές ενέσεις. Τα φάρμακα αυτά είναι η παπαβερίνη, η φεντολαμίνη και η προσταγλανδίνη Ε1. Είναι ουσίες οι οποίες χορηγούνται από μόνες τους ή σε συνδυασμό ενδοσηραγγωδώς με την χρήση των ενδοπεικών ενέσεων.
Η ενδοπεϊκή χορήγηση γίνεται 15 λεπτά πριν την ερωτική επαφή. Ανεπιθύμητες ενέργειες θεωρούνται κυρίως η παράταση της φαρμακευτικής στύσεως και ή ίνωση των σηραγγωδών σωμάτων στο σημείο της ενδοπεϊκής χορήγησης.
Αντενδείξεις στη χορήγηση των αγγειοδιασταλτικών ουσιών θεωρούνται το πολλαπλούν μυέλωμα, η δρεπανοκυτταρική αναιμία και η λευχαιμία, λόγω της αυξημένης πιθανότητας φαρμακευτικού πριαπισμού, οι ανατομικές βλάβες του πέους, η ίνωση των σηραγγωδών σωμάτων και η πλαστική σκλήρυνση του πέους, λόγω του πιθανού πόνου που μπορεί να επιφέρει η δημιουργία παρατεταμένης στύσης. Τέλος, απόλυτη αντένδειξη είναι όλες οι παθήσεις όπου απαγορεύεται η σεξουαλική δραστηριότητα.
Οι ορμονικοί χειρισμοί κατά τα διάρκεια της στυτικής δυσλειτουργίας χρειάζονται μόνον εκεί όπου έχει αποδειχτεί η ορμονική βλάβη.
Σαν ιδιότητες της ιδανικής θεραπευτικής αγωγής μετά την εμπειρία των τελευταίων δέκα ετών στην θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας μπορούν να θεωρηθούν η επαρκής στύση μετά τη χορήγηση του φαρμάκου (υποστηρικτική δράση), η επαναφορά των φυσιολογικών στύσεων μετά από ένα διάστημα θεραπείας (θεραπευτική δράση) και η απουσία επιπλοκών μετά την χορήγηση(προστατευτική δράση).
Ποιες επεμβάσεις «θεραπεύουν» τη στυτικής δυσλειτουργίας;
Σήμερα η επαναγγείωση όπου χρειάζεται και η τοποθέτηση των ενδοπεϊκών προθέσεων θεωρούνται οι χειρουργικές επεμβάσεις με τη μεγαλύτερη συχνότητα στην στυτική δυσλειτουργία. Ό,τι αφορά στην τοποθέτηση ενδοπεϊκών προθέσεων είναι γνωστό ότι χρησιμοποιούνται δύο ειδών ενθέματα: τα μονίμου σκληρότητας και τα μεταβλητής σκληρότητας (three pieces, hydroflex). Οι επιπλοκές στην τοποθέτηση των ενδοπεϊκών ενθεμάτων ιδιαίτερα σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη θεωρούνται η επιλοίμωξη και η απόρριψη του ενθέματος.
Εμμανουήλ Κωνσταντινίδης
Χειρουργός Ουρολόγος-Ανδρολόγος
Διευθυντής Ινστιτούτου Ανδρολογικών Διαταραχών
